Kiến Thức Ăn Chay Kiến thức cho Người lớn Tin Tức Ăn Chay

Những lợi ích của chất chống oxy hóa đối với sức khỏe

0
(0)

Sự hiện diện của các gốc tự do, những phân tử thiếu hụt electron có thể gây rối loạn các hoạt động bình thường của tế bào. Để giải quyết tình trạng trên, cũng như bảo vệ tế bào khỏi thương tổn, bạn sẽ cần đến chất chống oxy hóa. Vì vậy, đôi khi chúng còn được gọi là “kẻ thu thập gốc tự do”.

Các nguồn chất chống oxy hóa có thể là tự nhiên hoặc nhân tạo. Một số loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật được cho là rất giàu chất chống oxy hóa. Chất chống oxy hóa bắt nguồn từ thực vật là một loại dinh dưỡng thực vật, hoặc chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật.

Cơ thể cũng sản xuất một số chất chống oxy hóa, được gọi là chất chống oxy hóa nội sinh. Chất chống oxy hóa có nguồn gốc từ bên ngoài cơ thể được gọi là ngoại sinh.

oxidative stress fruitomed | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Gốc tự do là chất thải được sản xuất bởi các tế bào khi cơ thể xử lý thức ăn và phản ứng với môi trường. Nếu cơ thể không thể xử lý và loại bỏ các gốc tự do một cách triệt để, thì tình trạng stress oxy hóa có thể xảy ra. Điều này có thể gây hại cho các tế bào và chức năng của cơ thể. Các gốc tự do còn được gọi là các loại oxy phản ứng (ROS).

Các yếu tố bên trong, chẳng hạn như viêm nhiễm, có thể thúc đẩy sự hình thành các gốc tự do trong cơ thể, bên cạnh các yếu tố môi trường, đặc biệt là ô nhiễm, tiếp xúc với tia UV và khói thuốc lá.

Stress oxy hóa có liên quan đến bệnh tim mạch, ung thư, viêm khớp, đột quỵ, bệnh đường hô hấp, suy giảm miễn dịch, khí phế thũng, bệnh Parkinson và các rối loạn viêm nhiễm hoặc thiếu máu cục bộ khác.

Chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa các gốc tự do trong cơ thể chúng ta và điều này được cho là có tác dụng tăng cường sức khỏe tổng thể.

Best Antioxidants Skin scaled 1 | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Lợi Ích Của Chất Chống Oxy Hóa

Trái cây và rau củ đa sắc màu có thể cung cấp hàng loạt chất chống oxy hóa. Chúng có thể bảo vệ chống lại các tổn thương tế bào mà các gốc tự do gây ra, được gọi là stress oxy hóa. Đây là một tình trạng phổ biến do các gốc tự do gây ra, thường liên quan đến một số yếu tố như sau:

  • Hoạt động ti thể bất thường
  • Tập thể dục quá mức
  • Mô bị tổn thương do viêm hoặc chấn thương
  • Hội chứng thiếu máu – tái tưới máu
  • Thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm tinh chế, chứa nhiều chất béo chuyển hóa, chất ngọt nhân tạo và một số thành phần phụ gia
  • Thói quen hút thuốc lá
  • Ô nhiễm môi trường
  • Tiếp xúc với các tia bức xạ hoặc hóa chất (thuốc điều trị, thuốc trừ sâu, hóa trị, dung môi…)

Những hoạt động và tiếp xúc này có thể làm tổn thương tế bào. Điều này sau đó có thể dẫn đến:

  • Số lượng ion sắt hoặc đồng tự do được giải phóng quá nhiều
  • Thực bào, một loại tế bào bạch cầu chịu trách nhiệm chống nhiễm trùng, bị kích hoạt quá mức
  • Lượng enzyme tạo ra các gốc tự do tăng lên nhanh chóng
  • Chuỗi chuyền điện tử bị gián đoạn
  • Một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, ví dụ như ung thư, xơ vữa động mạch hay suy giảm thị lực,…

antioxidanty | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Tất cả những yếu tố này có thể dẫn đến stress oxy hóa. Một tác nhân có liên quan đến ung thư, xơ vữa động mạch và giảm thị lực. Người ta tin rằng các gốc tự do gây ra sự thay đổi trong các tế bào dẫn đến những căn bệnh này và nhiều bệnh lý tiềm ẩn khác có thể xảy ra.

Để đối phó với tình trạng này, cơ thể sẽ cần sự hỗ trợ từ chất chống oxy hóa.

Dựa theo một nghiên cứu: “Chất chống oxy hóa hoạt động như chất khử gốc, chất cho hydro, chất cho điện tử, chất phân hủy peroxide, chất khử oxy đơn lẻ, chất ức chế enzym, chất tổng hợp và chất chelat hóa kim loại.”

Nghiên cứu khác chỉ ra rằng việc bổ sung chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ trong việc ngăn ngừa giảm thị lực liên quan đến thoái hóa điểm vàng do tuổi tác ở người cao tuổi.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, những phân tử này chỉ chịu trách nhiệm trung hòa gốc tự do bằng cách cho đi electron. Đối với giả thiết về khả năng giảm thiểu nguy cơ phát sinh mầm bệnh, các nhà nghiên cứu sẽ cần có thêm bằng chứng đáng tin cậy hơn.

What Are Antioxidants AdobeStock 205023540 2000 e3bc934440924a57b63e1f53d2c9c39f | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Phân Loại Chất Chống Oxy Hóa

Người ta cho rằng có hàng trăm và có thể là hàng nghìn chất có thể hoạt động như chất chống oxy hóa. Mỗi loại thực hiện chức năng riêng của mình và tương tác với những người khác để tạo điều kiện cho cơ thể hoạt động hiệu quả.

“Chất chống oxy hóa” không phải là tên của một chất, mà là một thuật ngữ giải thích những gì nhiều loại hoạt chất có thể đạt được. Đây là những ví dụ về chất chống oxy hóa có nguồn gốc từ bên ngoài cơ thể:

  • Vitamin A
  • Vitamin C
  • Vitamin E
  • Beta-caroten
  • Lycopene
  • Lutein
  • Selen
  • Mangan
  • Zeaxanthin

Các chất chống oxy hóa và chất dinh dưỡng thực vật như flavonoid, flavon, catechin, polyphenol và phytoestrogen đều được tìm thấy trong các thực phẩm có nguồn gốc thực vật.

Mỗi chất chống oxy hóa thực hiện một chức năng duy nhất và không thể thay thế bằng một chất chống oxy hóa khác. Vì vậy, điều quan trọng là nên có một chế độ ăn uống đa dạng.

38347295 | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Nguồn Thực Phẩm Giàu Chất Chống Oxy Hóa

Những nguồn chất chống oxy hóa tốt nhất là các loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật, đặc biệt là trái cây và rau quả. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa thường được gọi là “siêu thực phẩm” hoặc “thực phẩm chức năng”.

Để nhận được chất chống oxy hóa cụ thể, hãy kết hợp các loại thực phẩm sau vào chế độ ăn uống của bạn:

Vitamin A: Sữa và những sản phẩm từ sữa, trứng và gan

Vitamin C: Có trong hầu hết trái cây và rau củ quả, đặc biệt là quả mọng, cam và ớt chuông

Vitamin E: Các loại hạt, dầu thực vật và rau xanh

Beta-carotene: Trái cây và rau củ quả có màu sắc rực rỡ, chẳng hạn như cà rốt, đậu Hà Lan, cải bó xôi, xoài, cà tím,…

Lycopene: Trái cây và quả có màu hồng hoặc đỏ, bao gồm cà chua, nho đỏ, dưa hấu và lựu

Lutein: Rau xanh, ngô (bắp), đu đủ và cam

Selen: Ngũ cốc (gạo, ngô, lúa mì…), các loại hạt và đậu (đậu đen, đậu tây), trứng và phô mai

Trong đó, thực phẩm có màu sắc nổi bật và bắt mắt thường chứa nhiều “kẻ thu thập gốc tự do” hơn, đặc biệt là:

  • Việt quất
  • Táo
  • Súp lơ xanh
  • Cải bó xôi
  • Đậu lăng

Ngoài những loại trên, một số thực phẩm khác cũng nhận được đánh giá cao từ các nhà nghiên cứu về khả năng cung cấp chất chống oxy hóa, chẳng hạn như:

  • Trà xanh và trà đen
  • Chocolate đen
  • Câu kỷ tử

Lựu là một nguồn cung cấp chất chống oxy hóa vượt trội.

Lựu là một nguồn cung cấp chất chống oxy hóa vượt trội.

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Cách Chế Biến Món Ăn Có Thể Ảnh Hưởng Đến Lượng Chất Chống Oxy Hóa

Cách chế biến một số loại thực phẩm có thể làm tăng hoặc giảm lượng chất chống oxy hóa. Lycopene là hoạt chất tạo nên màu đỏ đậm của cà chua. Khi chúng được đun nóng, lycopene được tạo ra có khả năng sinh học cao hơn (cơ thể chúng ta dễ dàng xử lý và sử dụng hơn).

Tuy nhiên, nghiên cứu đã chỉ ra rằng bông cải trắng, đậu Hà Lan và bí xanh bị hao hụt rất nhiều hoạt tính chống oxy hóa trong quá trình nấu nướng. Điều quan trọng cần ghi nhớ là nên kết hợp nhiều loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, kể cả còn tươi hay đã qua chế biến.

thuc pham lam giam cholesterol 171543 | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Cách Bổ Sung Chất Chống Oxy Hóa Trong Chế Độ Ăn Uống

Những gợi ý sau đây có thể giúp tăng cường hàm lượng chất chống oxy hóa:

  • Kết hợp một loại trái cây hoặc rau mỗi khi bạn ăn trong các món ăn chính và tráng miệng.
  • Uống một tách trà xanh hoặc matcha mỗi ngày.
  • Nhìn vào màu sắc trên đĩa của bạn. Nếu thức ăn của bạn chủ yếu có màu nâu hoặc màu be, thì lượng chống oxy hóa có thể thấp. Bổ sung các loại thực phẩm có màu sắc phong phú, chẳng hạn như cải xoăn, củ dền và quả mọng.
  • Sử dụng nghệ, thì là, lá kinh giới cay, gừng, đinh hương và quế để làm tăng hương vị và hàm lượng chất chống oxy hóa cho món ăn của bạn.
  • Ăn nhẹ với các loại quả hạch, hạt, đặc biệt là quả hạch Brazil, hạt hướng dương và trái cây sấy khô, nên chọn những loại không chứa đường hoặc muối.

Không có lượng khuyến nghị hằng ngày (RDA) được đề xuất cho chất chống oxy hóa, nhưng việc tăng cường các thực phẩm có nguồn gốc thực vật hơn được xem là rất có lợi cho sức khỏe.

Uống một hoặc hai tách trà xanh rất có lợi cho sức khỏe nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa vượt trội.

Uống một hoặc hai tách trà xanh rất có lợi cho sức khỏe nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa vượt trội.

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Rủi Ro Cần Lưu Ý

Cần nhớ rằng, dù thực tế là các nghiên cứu cho thấy rằng ăn trái cây và rau quả có khả năng cải thiện sức khỏe, nhưng vẫn chưa rõ liệu điều này có liên quan đến hoạt động chống oxy hóa ở mức độ nào. Ngoài ra, thực phẩm chức năng cũng nên được sử dụng một cách thận trọng.

Tác Dụng Phụ Khi Dùng Thực Phẩm Chức Năng Để Bổ Sung Chất Chống Oxy Hóa

Viện Y tế Quốc gia (NIH) cảnh báo rằng việc sử dụng thực phẩm chức năng để bổ sung chất chống oxy hóa với liều cao có nguy cơ gây hại cho sức khỏe người dùng.

Ví dụ, ở những người có thói quen hút thuốc lá, bổ sung một lượng lớn beta-carotene có nguy cơ làm tăng ung thư phổi phát sinh. Tương tự, hấp thụ quá nhiều vitamin E cũng là yếu tố tiền đề dẫn đến ung thư tuyến tiền liệt. Mặt khác, vài chuyên gia đặt ra giả thiết rằng một số chất bổ sung chống oxy hóa có thể góp phần phát triển khối u.

Thêm vào đó, thực phẩm chức năng dễ gây tương tác với thuốc điều trị. Do đó, trước khi quyết định sử dụng bất kỳ sản phẩm nào, bạn nên tham vấn với bác sĩ về những rủi ro có thể phát sinh.

Có thể có một số lợi ích cho những người có nguy cơ bị thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, nhưng điều quan trọng là họ cần phải được hướng dẫn y tế trước khi quyết định có nên dùng thực phẩm chức năng hay không và nên dùng loại nào.

antioxidants aging anti aging rotated 1 | ANCHAY.VN : Ăn Chay, Thuần Chay, Quán Chay & Nhà Hàng Chay

Nguồn ảnh minh họa: Internet

Tổng Kết

Mặc dù các gốc tự do có liên quan đến nhiều dạng bệnh lý, đặc biệt là bệnh tim, ung thư và giảm thị lực, tuy nhiên điều này không chỉ ra rằng bổ sung nhiều chất chống oxy hóa hơn có thể phòng tránh được chúng. Chất chống oxy hóa có nguồn gốc tổng hợp có thể làm tăng nguy cơ mắc phải một số vấn đề sức khỏe.

Có thể thấy rằng chất chống oxy hóa đóng vai trò không thể thiếu trong quá trình duy trì và tăng cường sức khỏe tổng thể. Để đảm bảo cơ thể bạn luôn hoạt động ổn định, bạn nên cố gắng bổ sung đầy đủ chất chống oxy hóa thiết yếu, tốt nhất là thông qua chế độ ăn uống lành mạnh.

Có thể bạn quan tâm: Chất Chống Oxy Hóa Đóng Vai Trò Gì Đối Với Sức Khỏe Của Chúng Ta


Bài viết được dịch từ www.medicalnewstoday.com

Dịch giả Trinh Lê

Bạn có cảm thấy bài này hữu ích?

Thả tim để xếp hạng cho mình bạn nhé!

Thang điểm trung bình 0 / 5. Số phiếu bầu: 0

Chưa có phiếu bầu cho bài này! Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết này.

Thống kê bài: (Lượt đọc "24" lần trên ngày, số lần 1 xem mỗi tiếng)